कॅटेगरी: चिकित्सा

‘राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरणाचा मसुदा (2019)’ नुकताच प्रकाशित झाला. भारतीय इतिहासाबाबतच्या एका विशिष्ट दृष्टिकोनावर हा मसुदा आधारलेला आहे. ‘नालंदा, तक्षशीला यासारखी विद्यापीठे आपल्याकडे होती, म्हणजेच आपल्या शिक्षणव्यवस्थेचा इतिहास जाज्वल्य आहे आणि त्याचे पुनरुज्जीवन केले पाहिजे,’ असा हा दृष्टिकोन आहे; परंतु ‘बहुजन समाजाला, तसेच स्त्रियांना, साक्षरतेचा आणि शिक्षणाचा हक्क आपल्या शिक्षणव्यवस्थेने नाकारला होता,’ याकडे हा दृष्टिकोन कानाडोळा […]

वटपौर्णिमा हे विषमतेला उघडपणे समाजमनात रुजवणारं व्रत आहे. तरीही खेडेगावातील स्त्रिया असोत की, मुंबई सारख्या महानगरातील, त्या अशिक्षित असोत की, अति उच्चशिक्षित प्रत्येक स्त्री त्याच श्रद्धेने ते व्रत करीत असते. यामागे स्त्रियांची नेमकी मानसिकता काय असते, हे समजून घेण्याचा प्रयत्न पनवेल शाखेने वटपौर्णिमेनिमित्ताने केला. पनवेल हा नवी मुंबई या आधुनिक शहराचाच एक भाग. येथे देशाच्या […]

‘न्यूरोसायकॉलॉजिया’ नावाच्या जर्नलमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या शोधनिबंधानुसार मेंदूतील एक भाग, प्रिफ्रंटल कॉर्टेक्स, योग्य काम करेनासा झाल्याने धार्मिक मूलतत्त्ववाद निर्माण होतो. मेंदूच्या या भागाला धक्का पोचल्याने माणसाच्या आकलनातील लवचिकता आणि विचारासंबंधीची उदारमनस्कता कमी होते. कुतूहल व सृजनशीलतेवर परिणाम होऊन अपरोक्षरित्या धार्मिक मूलतत्त्ववाद वाढीस लागतो. समाजात पसरलेल्या, खर्‍या समजल्या जाणार्‍या, पारलौकिक घटना आणि व्यक्तिरेखा म्हणजेच माणसाच्या धार्मिक श्रद्धा […]

गुरुत्वाकर्षणाच्या सिद्धांताचा जनक कोण? या प्रश्नाचे शाळकरी मुलंसुद्धा ‘न्यूटन’ असेच उत्तर देणार. परंतु हे खोटं ठरवण्याचा ‘महान’ पराक्रम एका शिक्षणमंत्र्यांनी केला आहे. आयझॅक न्यूटनच्या आधी गुरुत्वाकर्षणाच्या नियमाचा शोध ब्रह्मगुप्त दुसरा याने लावला असल्याचा वादग्रस्त दावा राजस्थानचे शिक्षणमंत्री वासुदेव देवनानी यांनी केला. राजस्थान विद्यापीठात दि. ८ जानेवारी २०१८ रोजी झालेल्या एका कार्यक्रमात देवनानी यांनी हा दावा […]

कर्मकांडे नाकारणारे जैनधर्मीय अलिकडे कर्मकांडे करू लागले. महावीरांनी उपदेशलेल्या कर्मानेच मनुष्य उच्च-नीच होऊ शकतो, या विचाराविरुद्धच हे लोक कर्मकांडे करीत आहेत. वैदिक व्यवस्थेच्या प्रभावातून जैन धर्माने ही व्यवस्था स्वीकारली आहे. मग तो यज्ञ असो अगर अभिषेक; पार्श्वनाथांनी ब्राह्मण कर्मठांचा यज्ञ बंद पाडला, विधिपूजा बंद पाडली. हा इतिहास काय सांगतो व आपण काय करतो, हेच यांना […]