महाराष्ट्रामध्ये अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीच्या अथक प्रयत्नानंतर, आंदोलनानंतर, खूप मोठ्या संघर्षानंतर जातपंचायतविरोधी कायदा मंजूर झाला आहे. सरकारमध्ये रोज नवीन कायदे मंजूर होत असतात, जुने कायदे दुरुस्त होत असतात. त्यापैकी हा कायदा नाहीये. या कायद्याचा संबंध सामाजिक परिवर्तनाशी, सामाजिक सुधारणांशी जोडावयास पाहिजे. अनेक वर्षे संघर्ष केल्यानंतर कधीतरी एक सामाजिक बदल घडवू शकतो. त्यादृष्टीने विचार केल्यानंतर हा कायदा […]
अंमलबजावणी? सामाजिक बहिष्कारविरोधी कायदा झाला; परंतु आता प्रत्यक्षात अंमलबजावणीसाठी कायद्याचा प्रचार, प्रसार व जागृती होणे आवश्यक आहे. प्रकरण हाताळताना आपण सर्वांनाच कार्यकर्ता म्हणून सतर्क राहणेही आवश्यक आहे. “100 अपराधी सुटले, तरी चालेल; परंतु एका निरपराध व्यक्तीला शिक्षा होता कामा नये,” हे कायद्याचे तत्त्व डोळ्यांसमोर ठेवून आलेल्या प्रकरणाची शहानिशा करणे, कार्यकर्ता म्हणून आपली जबाबदारी असेल. आपण […]
जातपंचांनी जातीच्या व्यक्तींसाठी जाचक नियम बनविणे, न्यायनिवाडे करणे, शिक्षा करणे, खुशालीच्या नावाखाली पैसे घेणे, बालविवाह लावणे, जन्मापासून मृत्यूपर्यंतचे सर्व विधी पंचाच्या नियंत्रणाखाली (जबर दस्तीने) करणे, लग्न ठरविताना किंवा लग्न झाल्यानंतरही पाच कुळाच्या तपासातील खोट काढून लग्न रद्द ठरविणे, समाजातील व्यक्तींनी प्रथा, परंपरा, रिवाज मोडले सांगून बहिष्कृत करणे, जबर दंड मागणे अथवा वसूल करणे, नववधूची कौमार्य […]
28 जून 2013 : नाशिक येथे जातपंचायतीच्या दबावापोटी आंतरजातीय विवाह केलेल्या प्रमिला कुंभारकरचा जीव तिच्या बापाने घेतला. 30 जून 2013: सामाजिक संघटनांचा नाशिक येथे भव्य निषेध मोर्चा. 2 जुलै 2013 : डॉ. नरेंद्र दाभोलकर यांचा ‘जातिअंतासाठी हवा वैज्ञानिक दृष्टिकोन’ हा लेख दै.‘सकाळ’मध्ये प्रसिद्ध. 3 जुलै 2013 : लेख वाचून भटक्या जोशी समाजाच्या बहिष्कृत अण्णा हिंगमिरे […]
L. A. BILL No. OF 2016 A BILL TO PROVIDE FOR THE PROHIBITION OF SOCIAL BOYCOTT OF A PERSON OR GROUP OF PERSONS INCLUDING THEIR FAMILY MEMBERS, AND FOR MATTERS CONNECTED THEREWITH OF INCIDENTAL THERETO. सन 2016 चे विधानसभा विधेयक क्रमांक एखादी व्यक्ती किंवा व्यक्तींचा समूह, तसेच त्यांच्या कुटुंबातील सदस्य यांच्यावरील सामाजिक बहिष्कारावर बंदी आणण्याकरिता […]
महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीने गेल्या तीन वर्षांपासून ‘जातपंचायतीच्या मनमानी विरोधा’त लढा उभारला आहे. त्यामुळे राज्यात जातपंचायतींचे दाहक वास्तव समोर आले आहे. त्याविरोधात महाराष्ट्र अंनिसने सक्षम कायद्याची गेल्या दोन वर्षांपासून मागणी केली होती. त्या मागणीच्या चिकाटीने केलेल्या पाठपुराव्याने नुकत्याच संपलेल्या अर्थसंकल्पीय विधिमंडळ अधिवेशनात ‘जातपंचायतीच्या मनमानी विरोधी कायदा’ अर्थात ‘सामाजिक बहिष्कारविरोधी कायदा’ एकमताने मंजूर करण्यात आला आहे. […]
महाराष्ट्र अंनिसच्या अथक प्रयत्नामुळे आणि डॉ. नरेंद्र दाभोलकर यांच्या बलिदानानंतर महाराष्ट्रात जादूटोणा विरोधी कायदा लागू झाला. या कायद्यानुसार महाराष्ट्रात शेकडो ‘बुवा-बाबा’ वर केसेस दाखल झाल्या. या केसेस दाखल करण्यामध्ये महाराष्ट्र अंनिसे मोठा पुढाकार घेतला होता. भंडारा येथील जादूटोणाविरोधी कायद्यांतर्गत गुन्हा नोंद झालेल्या केसचा निकाल नुकताच जाहीर झाला. या निकालानुसार आरोपीस पाच वर्षे सक्त मजुरी व […]
प्रसिद्ध लेखक लक्ष्मीकांत देशमुख यांनी दि.10 एप्रिल 2015 रोजी दै.तरूण भारतमध्ये ‘धर्मग्रंथापेक्षा राज्यघटना महत्वाची मानायला हवी’ या शीर्षकाखाली लेख लिहिला आहे. साक्षीपूर्वी न्यायमूर्तींसमोर शपथ घेण्याबाबतच्या विषयाला अनुसरून त्यांनी बातमीचा आधार घेऊन एक घटना सांगितली आहे. भिवंडी निजामपूर महापालिकेचे सहाय्यक आयुक्त सुनील भालेराव यांनी कोर्टात धर्मग्रंथ भगवद्गीतेवर हात ठेवून आपल्या इच्छेविरूद्ध न्यायमूर्ती डी.पी.काळे यांच्या आदेशानुसार साक्ष […]
महाराष्ट्र राज्यात नुकताच ‘गोवंश हत्याबंदी कायदा’ लागू झाला. 1995 साली गोवंश हत्या प्रतिबंधक कायद्याचा मसुदा तत्कालिन युती सरकारने तयार केला होता. त्यात सुधारणा करण्याची सूचना केंद्राने राज्याला केली होती. 30 जानेवारी 1996 रोजी सुधारीत प्रस्ताव राष्ट्रपतींकडे पाठवण्यात आला. तब्बल 19 वर्षांनंतर सध्याचे राष्ट्रपती प्रणव मुखर्जी यांनी स्वाक्षरी केल्याने महाराष्ट्रात हा कायदा लागू झाला. महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री […]
जादूटोणाविरोधी कायद्याच्या प्रबोधन व प्रभावी अंमलबजावणीमुळे शोषित कुटुंबांना न्यायाची अपेक्षा निर्माण झाली आहे. अनेक भोंदू लोकांनी काळेधंदे बंद केल्याची माहिती मिळत असतांना अनेक तक्रारीही महाराष्ट्र अंनिसकडे येत आहेत. अंनिस, समविचारी संघटना व प्रशासनाच्या मदतीने गुन्हे नोंदविण्यात येत आहेत. आजपर्यंत(14 जून पर्यंत) नोंदविल्या गेलेल्या गुन्ह्यांची संख्या सत्तरच्यावर गेली आहे. त्यातील बाकी घटनांचा आढावा. उस्मानाबाद जिल्ह्यातील मलकापूर […]