कॅटेगरी: परिसंवाद

मोदी सरकारचे सत्ताग्रहण झाल्यापासून देशात असहिष्णुतेचे वातावरण वाढले आहे, म्हणून अनेक मान्यवरांनी आपल्याला वेळोवेळी मिळालेले सरकारी पुरस्कार परत केले. शाहरुख खान या लोकप्रिय हिंदी नटाने सन्मान परत करणार्‍यांचे जाहीर समर्थन केले असता सरकार पक्षाचे प्रतिनिधित्व करणार्‍या अनेक मंडळींनी त्यांची हेटाळणी करून त्यांना निकालात काढले. त्यापैकी एक म्हणजे भारतीय जनता पक्षाच्या खासदार प्राची. ऋतंबरा व उमा […]

दाभोलकर म्हणतात ते बरोबर आहे की, महाराष्ट्रात खूप काहीतरी चाललेलं आहे. म्हणजे लोकांना अलिकडे असं वाटायला लागलं आहे की, आपला जो काही सामाजिक, राजकीय अजेंडा असेल तो पुढे रेटण्यासाठी म्हणून जे अनेक मार्ग आहेत, त्याच्यामध्ये साहित्य संमेलन हा सुद्धा एक मार्ग आहे. त्यामुळे आता जवळ जवळ 150 साहित्य संमेलनं मराठीमध्ये होतात. त्यामध्ये परस्परविरूद्ध अशी सुद्धा […]

इथे आता मला जो विषय दिलेला आहे तो ‘संत साहित्य आणि अंधश्रद्धा निर्मूलन’ असा आहे. मी संतसाहित्याचा अभ्यासक आहे. आणि मी स्वतः वारकरी सांप्रदायिक आहे आणि मी संत साहित्याविषयी लिहीत असतो, बोलत असतो आणि संपूर्णपणे याची भूमिका मांडत असतो. त्या अनुषंगाने मला इथे काहीएक विचार मांडायचे आहेत. महाराष्ट्राच्या एकूण सांस्कृतिक आणि सामूहिक जीवनावरती संत साहित्याचा […]

अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीच्या संमेलनाचे आमंत्रण मला मिळाले तेव्हा मी थोडासा चक्रावलो, ह्याचे कारण विज्ञानकथा अंधश्रद्धा निर्मूलनास मदत करीत असतील अशी पुसटशी शंकादेखील मला ह्यापूर्वी कधी आलेली नव्हती. ज्यावेळी डॉ.नरेंद्र दाभोलकरांनी, विज्ञानकथांमुळे वैज्ञानिक दृष्टिकोन रूजण्यास मदत होते आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोन अंधश्रद्धा दूर करण्यास मदत करतो, तेव्हा हे सूत्र धरून तुम्ही बोला, असे मला सांगितले तेव्हा मी […]

पहिल्या अंधश्रद्धा निर्मुलन साहित्य संमेलनाच्या अध्यक्षपदी माझी निवड केली, याबद्दल मला खूप आनंद झाला. मी अध्यक्षपदी असलेली संमेलनं पुढं खूप चालतात असा माझा अनुभव आहे. हे संमेलनही केवळ प्रतिकात्मक होणार नाही. हे खूप वर्ष पुढं जाऊन गावोगाव फिरेल आणि समाजाला दृष्टी देण्याचं काम अखंडपणे करेल अशी मी शुभेच्छा आणि खात्रीही व्यक्त करतो. खरं म्हणजे अध्यक्षीय […]

अंनिसच्या पिंपरी चिंचवड शाखेला 20 वर्षे होत आहेत आणि त्यासाठी तुम्ही इथे आला आहात याबद्दल तुमचे सर्वांचे अभिनंदन. तुमच्या पुढच्या वाटचालीला सदिच्छा देतो. चमत्कारांचा भांडाफोड करण्यासारखे उपक्रम घेवून लोकांशी संवाद करणे हा आरंभ बिंदू (एंट्री पॉइंट अ‍ॅक्टिव्हिटी) मानून तुम्ही काम करता ते महत्त्वाचे आहे. त्यातूनच पुढे अंधश्रद्धा निर्मूलनासाठी प्रबोधन आणि संघर्षाचे काम हाती घेवून समाजामधे […]

महाराष्ट्र अंनिस धुळे शाखेतर्फे आयोजित ‘महान भारतीय – डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर’ या उत्तर महाराष्ट्र स्तरीय परिसंवादामध्ये बोलताना जळगाव येथील ज्येष्ठ सामाजिक अभ्यासक व विश्लेषक प्रा. शेखर सोनाळकर यांनी सांगितले की, महामानव बाबासाहेबांना जातीअंतासाठी लढाई, स्त्रीमुक्तीसाठी चळवळ आणि वर्गव्यवस्थेच्या निर्मूलनासाठी संघर्ष करणे अभिप्रेत होते. त्यामुळे आपण सर्व भारतीयांनी त्यासाठी कटिबद्ध होणे हीच बाबासाहेबांप्रति कृतज्ञता होऊ शकेल. दृकश्राव्य […]

भारतातील सर्व समाजांच्या समग्र जीवनव्यवहाराला ‘जात’ या प्रकरणाने घट्ट विळखा घातलेला आहे. भांडवशाहीचा झालेला विस्तार, शिक्षणाचा प्रसार, विज्ञान-तंत्रज्ञानाचा प्रभाव वगैरेमुळे ह्या विळख्यातून भारतीय समाजाची सुटका होईल अशी आशा होती. परंतु ही आशा फोल ठरली व हा विळखा थोडाफार सैल झाला तरी संपूर्णपणे सुटला नाही. उलट या आधुनिक भांडवलदारी व्यवस्थेतही जातीव्यवस्थेने आपल्या अस्तित्वासाठी आपला आधुनिक अवकाश […]

            भारतीय समाज व्यवस्थेतील कुठल्याही प्रश्नाच्या खोलात जाऊन समग्रपणे आढावा घ्यायचा असेल तर त्याला असणारे जातीचे परिमाण लक्षात घ्यावेच लागते. मग तो प्रश्न राजकीय असो, सांस्कृतिक असो, सामाजिक असो अथवा आर्थिक असो. या सर्व प्रश्नात जात मूलभूतरित्या गुंतलेली असते. जात वगळून भारतात हिंदूचीच काय पण मूलत: जाती व्यवस्था न मानणार्‍या मुस्लीम-ख्रिश्नच-बौद्ध-शीख अशी धर्मांच्या सभासदांचीही नीट […]